Zalew Pakosławski to nie jest wielki kurort nad wodą. I dobrze. To raczej miejsce na krótki, normalny postój: spacer, pomost, trochę zieleni, kilka drewnianych rzeźb i akwen, który ma więcej sensu, niż na pierwszy rzut oka widać. Bo to nie tylko rekreacja, ale też zbiornik retencyjny na Orli, zbudowany po to, żeby zatrzymywać wodę i chronić okolicę przed wezbraniami.
My trafiliśmy tam przy pogodzie, która zmieniała się jak w teatrze. Najpierw jasne niebo, potem ciężkie chmury, mokry pomost i ciemna ściana nad wodą. Dzięki temu Zalew Pakosławski wyglądał ciekawiej niż zwykłe „miejsce z plażą”. Nie było patosu, nie było tłumów, była za to przestrzeń, wiatr, drewniane kładki i rzeźba Bamberki, z którą oczywiście musiałem zrobić zdjęcie.
Spis treści
Gdzie jest Zalew Pakosławski?
Zalew Pakosławski leży w gminie Pakosław, w powiecie rawickim, w południowej części województwa wielkopolskiego. Najpraktyczniej szukać go w nawigacji jako Zalew Pakosław albo Zalew Pakosławski, Sowy, 63-920 Pakosław. To ważne, bo akwen znajduje się na pograniczu Pakosławia i wsi Sowy, a nie w samym centrum miejscowości.
W terenie pomagają lokalne znaki i tablice. Na jednym ze zdjęć widać drogę przez Białykał i oznaczenie gminy Pakosław, ale przy samym zalewie najważniejszy jest rejon Osiedla „Nowe Sowy” oraz okolice ścieżki pieszo-rowerowej prowadzącej do części rekreacyjnej.
Jak powstał Zalew Pakosławski?
Zbiornik wodny w Pakosławiu jest sztucznym akwenem zasilanym przez rzekę Orlę. Według informacji Gminy Pakosław został wybudowany w latach 2005–2006 na około 20 hektarach terenów gminnych. Przy normalnym poziomie wody lustro zbiornika ma blisko 27 hektarów, a maksymalny zasięg dochodzi do około 30 hektarów.
Najważniejsza funkcja zalewu nie jest turystyczna, tylko retencyjna. Zbiornik ma zatrzymywać wodę i chronić dolinę Orli przed powodziami. Gmina podaje, że dodatkowa pojemność powodziowa wynosi do 0,68 mln m³ wody. To sporo jak na miejsce, które z poziomu spacerowicza wygląda po prostu jak spokojny akwen z pomostem.
I to jest właśnie ciekawy kontrast tego miejsca. Można przyjechać na spacer i zdjęcie przy rzeźbie, ale pod spodem jest konkretna infrastruktura wodna. Zalew nie powstał po to, żeby ładnie wyglądać na mapie. Rekreacja przyszła później jako naturalny dodatek.
Co jest nad zalewem?
Nad wodą jest teren rekreacyjny z drewnianym pomostem, plażą, ścieżką pieszo-rowerową, miejscem do odpoczynku i małą architekturą. Gmina podaje, że pomost ma około 70 metrów długości, a ścieżka pieszo-rowerowa wokół części rekreacyjnej ma około 1,5 km. Widać też boisko do siatkówki plażowej, plac zabaw i oświetlenie.
Najlepszy jest pomost. Nie dlatego, że jest ogromny, tylko dlatego, że wyprowadza prosto nad wodę i daje dobry widok na trzcinowiska oraz szeroką taflę zbiornika. Przy ciemnym niebie wygląda to naprawdę dobrze. Mokre deski, czerwone barierki, trzciny i nadchodząca chmura – proste rzeczy, ale fotograficznie działają.
To nie jest miejsce na całodniowe zwiedzanie. Bardziej na godzinę, może dwie, jeśli chce się spokojnie przejść, zrobić zdjęcia, obejrzeć rzeźby, wejść na pomost i chwilę posiedzieć nad wodą. Z dzieckiem też ma to sens, bo przestrzeń jest otwarta, a teren nie wymaga żadnej trudnej logistyki.
Galeria rzeźb i Bamberka
Przy zalewie stoi plenerowa Galeria Rzeźb. To kilka dużych, drewnianych figur ustawionych na trawniku przy ścieżce. Nie jest to muzeum pod chmurką w wielkomiejskim sensie. Bardziej lokalny, trochę zabawny i bardzo swojski element krajobrazu. Właśnie dlatego zapada w pamięć.
Najbardziej charakterystyczna jest Bamberka – drewniana postać kobiety w stroju nawiązującym do wielkopolskich Bambrów. Na miejscu wygląda trochę jak strażniczka zalewu: stoi przy ścieżce, uśmiecha się szeroko i trzyma na ramionach nosidło z hakami. To ta „pani z drewna”, z którą mam zdjęcie.
Gmina Pakosław pisała w 2016 roku, że rzeźba wielkopolskiej Bamberki została kupiona podczas Targów Rolniczych w Gołaszynie i miała wzbogacić mini galerię rzeźb nad zalewem. W tym samym tekście nawiązano do poznańskiej Bamberki ze Starego Rynku oraz do historii Bambrów – osadników z okolic Bambergu, którzy od początku XVIII wieku zasiedlali wyludnione wsie pod Poznaniem.
Nie będę udawał, że jest to atrakcja klasy światowej. Nie o to chodzi. To raczej ten typ lokalnego detalu, który sprawia, że miejsce ma własny charakter. Gdyby nad zalewem był tylko pomost i trawa, byłoby poprawnie. Dzięki Bamberce i pozostałym rzeźbom robi się bardziej swojsko i mniej anonimowo.
Czy można się kąpać?
Tu trzeba uważać z prostą odpowiedzią. Historycznie w Pakosławiu funkcjonowało miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli na zbiorniku retencyjnym. Powiat Rawicki podawał na przykład sezon od 1 do 30 lipca 2019 roku. To nie oznacza jednak automatycznie, że kąpiel jest możliwa zawsze i bez sprawdzania aktualnych komunikatów.
Przed kąpielą najlepiej sprawdzić aktualny status w Serwisie Kąpieliskowym GIS oraz oznaczenia na miejscu. Oficjalny serwis GIS pokazuje wyznaczone kąpieliska i informacje o jakości wody. Jeżeli w danym sezonie Zalew Pakosławski nie figuruje jako czynne kąpielisko albo miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, nie traktowałbym go jak strzeżonego kąpieliska z pełną kontrolą sanitarną.
Na miejscu widać też regulaminy i znaki bezpieczeństwa. Przy pomoście jest między innymi zakaz skoków do wody. I to ma sens, bo pomost zachęca do wejścia nad taflę, ale nie powinien zachęcać do głupich pomysłów.
Wędkowanie i sprzęt wodny
Zalew Pakosławski jest też miejscem wędkarskim. Na tablicach przy zbiorniku widać regulamin wędkowania oraz oznaczenia Polskiego Związku Wędkarskiego. Dla osób łowiących ryby najważniejsze nie są więc moje wrażenia ze spaceru, tylko aktualne zasady PZW, pozwolenia i regulamin konkretnego zbiornika.
Na jednym ze zdjęć widać również znak kierujący do wypożyczalni sprzętu wodnego. Nie traktowałbym jednak tego jako gwarancji, że wypożyczalnia działa codziennie i przez cały rok. Takie miejsca zwykle działają sezonowo, więc przed wyjazdem specjalnie po rowerki, kajaki albo inny sprzęt warto sprawdzić aktualne informacje lokalne albo zadzwonić do Ośrodka Kultury i Rekreacji w Pakosławiu.
Dojazd i parkowanie
Najprościej dojechać samochodem. W nawigacji najlepiej wpisać Zalew Pakosław, Zalew Pakosławski albo Sowy, 63-920 Pakosław. Jadąc z Wrocławia lub Poznania, najlogiczniej wykorzystać trasę S5, zjechać w rejonie Rawicza i dalej jechać drogami lokalnymi przez okolice Pakosławia. Końcówka prowadzi już przez spokojne, lokalne drogi.
Na miejscu nie szukałbym adresu z numerem budynku, bo to teren rekreacyjny nad wodą. Lepiej celować w część rekreacyjną przy zalewie, w rejonie Osiedla „Nowe Sowy” i ścieżki pieszo-rowerowej. Przy tak małym miejscu logistyka jest prosta: podjechać możliwie blisko części rekreacyjnej, zaparkować przy dostępnych miejscach postojowych i dalej przejść pieszo.
Nie traktowałbym tego miejsca jak wielkiego parkingu przy popularnym kąpielisku. W spokojny dzień nie powinno być problemu, ale w sezonie, przy imprezie albo przy ładnej pogodzie, warto przyjechać wcześniej i nie blokować lokalnych dróg oraz dojazdów.
Gdzie zjeść w okolicy?
W promieniu mniej więcej 5–10 km od Zalewu Pakosławskiego jest kilka sensownych miejsc, które warto sprawdzić przed wyjazdem. Godziny otwarcia w małych miejscowościach potrafią się zmieniać, więc przed podjechaniem specjalnie na obiad zawsze sprawdziłbym aktualne godziny albo zadzwonił.
- Pałac Pakosław, Parkowa 14, Pakosław – najbardziej oczywista opcja, jeśli chce się zjeść spokojniej i w ładniejszym otoczeniu. Na miejscu działa restauracja Kuchnia Pakoslove.
- Studio Prestige, ul. 22 Stycznia 23, Pakosław – lokalna restauracja w samym Pakosławiu, blisko zalewu w skali samochodowej.
- Gusto Classico Pizza-PUB, ul. 22 Stycznia 31, Pakosław – opcja bardziej swobodna, raczej na pizzę i prostszy posiłek.
- Osieczanka, Osiek 39A – miejsce w Osieku, dobre do sprawdzenia, jeśli po zalewie jedzie się dalej lokalnymi drogami.
- Różany Zakątek, Osiek 57A – duży lokal w Osieku, praktyczny przy rodzinnym wyjeździe albo większym obiedzie.
- Restauracja „Na Rynku”, Rynek 21, Miejska Górka – sensowna opcja w Miejskiej Górce, jeśli trasa prowadzi właśnie tamtędy.
- Pierogarnia Kluseczka, ul. Ignacego Paderewskiego 11, Miejska Górka – dobra alternatywa, jeśli zamiast klasycznej restauracji chce się coś prostszego i bardziej domowego.
Gdybym miał wybierać praktycznie: na spokojniejszy obiad celowałbym najpierw w Pałac Pakosław albo Osiek, a na szybkie jedzenie sprawdziłbym Pakosław lub Miejską Górkę. Sam zalew jest miejscem na spacer, nie na gastronomiczną wyprawę.
Czy warto?
Tak, ale z właściwym nastawieniem. Zalew Pakosławski nie jest miejscem, dla którego jechałbym pół Polski tylko po to, żeby zobaczyć pomost. Natomiast jako punkt na trasie po południowej Wielkopolsce, przystanek przy Pakosławiu, Rawiczu, Miejskiej Górce albo spokojne miejsce na krótki spacer – ma sens.
Najlepiej działa tu połączenie kilku prostych rzeczy: woda, pomost, otwarty krajobraz, galeria rzeźb i świadomość, że ten akwen nie jest tylko dekoracją, ale realną infrastrukturą retencyjną. Do tego Bamberka, która wygląda tak, jakby ktoś postanowił dodać temu miejscu lokalnego charakteru bez wielkiego zadęcia. I to akurat wyszło.
Jeżeli jesteś w okolicy, zatrzymaj się. Przejdź na pomost, zobacz rzeźby, sprawdź tablice, popatrz na trzcinowiska. A potem pojedź dalej na obiad do Pakosławia, Osieka albo Miejskiej Górki. Prosty plan, bez turystycznej przesady.
FAQ
Zalew Pakosławski znajduje się w gminie Pakosław, w powiecie rawickim, w województwie wielkopolskim, na pograniczu Pakosławia i wsi Sowy. W nawigacji najlepiej wpisać: Zalew Pakosław albo Sowy, 63-920 Pakosław.
Kąpiel należy sprawdzać sezonowo. Historycznie działało tu miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, ale przed wejściem do wody warto sprawdzić aktualny status w Serwisie Kąpieliskowym GIS oraz oznaczenia na miejscu.
Nad zalewem są pomost, plaża, ścieżka pieszo-rowerowa, teren rekreacyjny, tablice informacyjne, miejsca do odpoczynku oraz plenerowa Galeria Rzeźb z charakterystyczną drewnianą Bamberką.
To rzeźba wielkopolskiej Bamberki, kupiona przez gminę podczas Targów Rolniczych w Gołaszynie. Nawiązuje do poznańskiej Bamberki i historii Bambrów, czyli osadników z okolic Bambergu, którzy od XVIII wieku osiedlali się w rejonie Poznania.
Najbliżej warto sprawdzić Pałac Pakosław, Studio Prestige lub Gusto Classico w Pakosławiu. W promieniu kilku kilometrów są też lokale w Osieku i Miejskiej Górce, m.in. Osieczanka, Różany Zakątek, Restauracja Na Rynku i Pierogarnia Kluseczka.
Galeria
